مبانی جامعه شناسی کلیات و نمونه سوالات
مباني جامعه شناسي
|
جلسه اول: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
جامعه شناسي يك رشته از علوم اجتماعي است كه به بررسي علمي پديده هاي مرتبط با زندگي اجتماعي مي پردازد. تعاريف مختلفي از جامعه شناسي توسط كنت، اسپنسر، رازالسفر و ... شده كه به طور كلي مي توان گفت جامعه شناسي علم بررسي كنشهاي متقابل انساني است. كنشهاي متقابل انساني عبارتند از تحريك كنندگي و پاسخگويي افراد به يكديگر. |
|
مراحل تحقيق جامعه شناسي عبارتند از : |
|
۱- صورتبندي يك فرضيه ۲- طرح پژوهش ۳- گرد آوري داده ها ٤- تحليل داده ها ٥- نتيجه گيري |
|
روشهاي پژوهش در جامعه شناسي عبارتند از: |
|
مشاهده، آزمايش، نمونه گيري و بررسي موردي. |
|
خود آزمايي: |
|
الف) فلسفه اجتماعي ب) نظامي از ارزشها |
|
۲- اولين مرحله تحقيق جامعه شناسي كدام است؟ |
|
الف) طرح پژوهشي ب) تشخيص مسئله |
|
۳- كدام يك از جامعه شناسان معتقد بودند كه جوامع انساني، از ابتدايي به صنعتي تكامل مي يابند؟ |
|
الف) كنت ب) لستروارد |
|
٤- در كدام يك از روشهاي پژوهش، متغير مستقل براي تأثير بر موضوع را، دخالت نمي دهند؟ |
|
الف) آزمايش ب) بررسي مشاهده اي |
|
٥- وجه مشترك همه شاخه هاي فرعي جامعه شناسي تبيين چه امري است؟ |
|
الف) بي توجهي به مسائل ب) حل مسائل |
|
جلسه دوم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
فرهنگ را مي توان مجموع ويژگيهاي رفتاري و عقيدتي اكتسابي اعضاي يك جامعه خاص تعريف كرد. جامعه، گروهي از افراد هستند كه مدت زمان درازي با هم زندگي كرده باشند و سرزميني را در اشغال خود داشته و خود را به عنوان يك واحد اجتماعي متمايز از گروههاي ديگر، سازمان داده باشند. |
|
خود آزمايي |
|
الف) ويژگيهاي رفتاري ب) ويژگيهاي عقيدتي |
|
۲- افراد جوامع از طريق كدام يك از موارد زير مي توانند در كنار هم زندگي كنند؟ |
|
الف) نمادها ب) هنجارهاي فرهنگي |
|
۳- احترام به بزرگترها،احترام به مالكيت افراد جزء كدام يك از هنجارهاي فرهنگي است؟ |
|
الف) عرف ب) آداب و رسوم |
|
٤- كدام يك از موارد زير جزء فرهنگ واقعي است؟ |
|
الف) امانت ب) درستكاري |
|
٥- در كدام يك از حالات زير دو فرهنگ در تماس با يكديگر قرار مي گيرند و هر دو دگرگون مي شوند؟ |
|
الف) فرهنگ پذيري ب) واپسماندگي فرهنگي |
مباني جامعه شناسي
|
جلسه سوم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
پايگاه اجتماعي عبارت است از جايگاه يا موقعيتي كه فرد يا يك گروه در جامعه اتخاذ مي كند، كه معرف حقوق و مزاياي يك شخص مي باشد. |
|
خود آزمايي |
|
الف) منزلت |
|
۲- الگوهايي كه افراد در هنگام ارزيابي شيوه ي اجراي نقش، آنها را در نظر دارند چه نام دارد؟ |
|
الف) الگوهاي نقش |
|
۳- نقشي كه يك فرد در مقابل نقش تحميل شده به وي، براي خود به وجود مي آورد كدام است؟ |
|
الف) نقش اكتسابي |
|
٤- روابطي كه شخص در هنگام ايفاي نقشهاي گوناگون، با افراد ديگري كه در تماس با آنهاست برقرار مي كند چه نام دارد؟ |
|
الف) تعارض نقش |
|
٥- هربرت ميد كدام يك از مفاهيم زير را مطرح ساخته است؟ |
|
الف) ديگري تعميم يافته |
|
۶- كدام يك از عوامل زير در تحول شخصيت تأثير دارد؟ |
|
الف) رسانه هاي همگاني |
|
جلسه چهارم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
گروه به تعدادي از آدمها گفته مي شود كه با يكديگر كنش متقابل دارند. |
|
خود آزمايي |
|
الف) ارادي |
|
۲- به عقيده تونيس گروهي كه همكاري و اعتماد متقابل آنها را به هم متصل مي كند چه نام دارد؟ |
|
الف) گماينشافت |
|
۳- گروهي كه براي حمايت از ديگران دور هم جمع مي شوند چه گروهي هستند؟ |
|
الف) همدرد |
|
٤- كدام يك از موارد زير را مي توان يك نهاد اصلي تلقي نمود؟ |
|
الف) دولت |
|
٥- نهاد اجتماعي كدام يك از ويژگيهاي زير را داراست؟ |
|
الف) گستردگي كمتر |
|
۶- از ديد ماكس وبر "نهاد پايه اي" كدام است؟ |
|
الف) هنر |
|
جلسه پنجم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
خانواده مجموعه اي از افراد هستند كه از طريق رابطه خوني، زناشويي و يا فرزند پذيري با يكديگر ارتباط مي يابند و در اجتماعي كردن فرزندان و پاسخگويي به برخي از نيازهاي بنيادي ديگر جامعه، مسئوليت اصلي را به عهده دارد. |
|
خود آزمايي |
|
الف) هسته اي |
|
۲- كدام يك از موارد زير شاخص و جلوه دگرگوني ساختار خانواده است؟ |
|
الف) بزرگي حجم خانواده |
|
۳- مهمترين دليل طلاق چيست؟ |
|
الف) چشمداشت ها |
|
٤- به چه دليل پيوندهاي خانواده گسترده در جوامع صنعتي بيش از پيش سست تر مي شوند؟ |
|
الف) سكون جغرافيايي |
|
٥- كدام يك از عوامل، سبب گسترش خانواده هسته اي نشده است؟ |
|
الف) صنعتي شدن |
|
جلسه ششم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
نظارت اجتماعي به روشها و وسائلي كه براي وادار كردن افراد در انطباق با چشمداشتهاي گروه يا جامعه خاص به كار گرفته مي شود راجع است. نظارت اجتماعي به ۲ شكل رسمي و غير رسمي انجام مي شود. نظارت اجتماعي با دروني كردن هنجارها ارتباط دارد. هنجارها به دو گروه تقسيم مي شوند: تحذيري، تجويزي |
|
خود آزمايي |
|
الف) جايگزيني ب) قشر بندي |
|
۲-مراقبت از فرزندان،پرداخت به موقع ماليات،چه نوع هنجاري محسوب مي شوند؟ |
|
الف) تحذيري |
|
۳- بر اساس نظر شلدون، كدام يك از افراد بيشتر مستعد تبهكاري هستند؟ |
|
الف) گرد و چاق |
|
٤- بر اساس نظر دوركهيم علت انحرافات چه عاملي است؟ |
|
الف) دروني نشدن هنجارها |
|
٥- زماني كه شخص وسايل فرهنگي دستيابي به يك هدف را مي پذيرد ولي هدفها را رد مي كند چه نوع رفتار انحرافي محسوب مي شود؟ |
|
الف) نوآوري |
|
جلسه هفتم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
طبقه اجتماعي به بخشي از اعضاي جامعه اطلاق مي شود كه از نظر ارزشهاي مشترك، حيثيت، نوع فعاليت، ميزان ثروت و آداب معاشرت از سايرين متمايز مي شوند. |
|
خود آزمايي |
|
الف) محل سكونت |
|
۲- در كدام يك از روشهاي بررسي قشر بندي، از افراد راجع به طبقه اجتماعي ديگران سوال مي شود؟ |
|
الف) ذهني |
|
۳- كارمندان دون پايه جزء كدام يك از طبقات محسوب مي شوند؟ |
|
الف) پائين رو به بالا |
|
٤- بر اساس نظريه فونكسيوناليستي قشر بندي به چه منظور وجود دارد؟ |
|
الف) ارضاء نيازهاي جامعه |
|
٥- از ديدگاه ماركس، پديده نابرابريهاي اجتماعي چگونه امري است؟ |
|
الف) امري غير طبيعي |
|
جلسه هشتم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
اصطلاح تحرك اجتماعي به حركت افراد از يك پايگاه اجتماعي به پايگاه ديگر اطلاق مي شود. |
|
خودآزمايي |
|
الف) عمودي |
|
۲- نظام آپارتايد آفريقاي جنوبي، نمونه اي از كدام نظام اجتماعي است؟ |
|
الف) باز |
|
۳- چه عاملي در تحرك نزولي نقش دارد؟ |
|
الف) ازدواج در سنين بالا |
|
٤- كدام يك از موارد زير زيان زندگي در جامعه باز تلقي نمي شود؟ |
|
الف) تحرك اجتماعي |
|
٥- در يك جامعه صنعتي شهري، براي اكثريت مردم كدام از موارد زير صادق است؟ |
|
الف)منزلت اكتسابي مهمتر از انتسابي است |
|
جمعيت وبر شناسي |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
جمعيت مجموعه اي از افراد هستند كه در محدوده معيني زندگي مي كنند. جمعيت شناسي به بررسي منظم جمعيت و مسائل آن اطلاق مي شود. مهمترين متغيرهايي كه جمعيت شناسي در مورد آنها، اطلاعات گردآوري مي كند عبارتند از: |
|
خودآزمايي |
|
الف) پهنه زندگي |
|
۲- در كدام يك از موارد زير تركيب سني جمعيت جامعه نامتعادل است؟ |
|
الف) جمعيت جوان |
|
۳- بنا به نظر مالتوس، جنگ، قطعي و بيماريها سبب چه مردي مي شود؟ |
|
الف) تعادل جمعيت و منابع |
|
٤- بر اساس نظريه گذار جمعيتي، جمعيت از چند مرحله عبور مي كند، آخرين مرحله كدام است؟ |
|
الف) ثبات جمعيت |
|
٥- كدام يك از موارد زير به بررسي رابطه بين صورتهاي زندگي انسان و امكانات محيطي مي پردازد؟ |
|
الف) جمعيت شناسي |
|
جلسه دهم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
اجتماع به گروهي از مردم كه در يك منطقه جغرافيايي معين زندگي مي كنند، گفته مي شود، كه از همبستگي لازم براي تعقيب هدفهاي مشترك برخوردارند، در يك فرهنگ و شيوه زندگي مشترك سهيمند. |
|
خودآزمايي |
|
الف) سازماندهي اجتماعي متكي بر خويشاوندي |
|
۲- كدام يك از موارد زير نشاندهنده تفاوت جوامع شهري و روستايي است؟ |
|
الف) در شهرها نقش خانواده زياد است |
|
۳- كدام مورد جزء ويژگيهاي زندگي در مناطق شهري است؟ |
|
الف) شخصي بودن روابط |
|
٤- نظريه مناطق هم مركز توسط چه كسي مطرح شد؟ |
|
الف) برجس |
|
٥- "جمع شدن آدمهاي داراي فرهنگ و اوضاع مادي يكسان در نواحي كوچكتر" چه نام دارد؟ |
|
الف) تراكم |
|
جلسه يازدهم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
رفتار جمعي نوعي رفتار گروهي است كه بدون ساختار، خودانگيخته، عاطفي و پيش بيني ناپذير است. رفتار جمعي در شرايطي كه با جمع (گروه ناپايدار و بي ساختار) سروكار داريم بروز مي كند. |
|
خودآزمايي |
|
الف) رفتار جمعي |
|
۲- اين مورد كه هر گاه در جامعه آزادي بيان نباشد هر گونه كمبود يا بحران كوچك باعث شايعه پراكني هاي گسترده مي شود چه نام دارد؟ |
|
الف) فشارهاي ساختاري |
|
۳- در ميان كدام يك از موارد زير رفتار غير متعارف بيشتر ديده مي شود؟ |
|
الف) آشنا |
|
٤- گروهي از مردم كه در كنار همديگر در نقطه اي گرد آمده باشند چه نام دارند؟ |
|
الف) جامعه |
|
٥- تماشاگران فوتبال جزء چه جماعتي محسوب مي شوند؟ |
|
الف) كنشگر |
|
جلسه دوازدهم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
دو مفهوم نژاد و قوميت در كانون توجه جامعه شناسان قرار گرفته تند. گروههاي نژادي و قومي به دو صورت اكثريت و اقليت تجلي مي يابند. مهمترين فرايندهاي مرتبط با روابط ميان اكثريت و اقليت عبارتند از: |
|
خودآزمايي |
|
الف) دين، نژاد |
|
۲- تعميمهايي كه در مورد برخي از اقليتهاي نژادي و قومي در جوامع وجود دارد چه نام دارد؟ |
|
الف) پيشداوري |
|
۳- گتوها نمونه بارزي از كدام يك از روشهاي اعمال تبعيض مي باشند؟ |
|
الف) نابودي |
|
٤- همزيستي مسالمت آميز فرهنگهاي گوناگون، موردي از چه نوع جذب اقليتها مي باشد؟ |
|
الف) ادعام |
|
٥- كدام يك از واكنشهاي گروه اقليت، گاهي به نوعي ضد فرهنگ از سوي نزديكان منجر مي شود؟ |
|
الف) جداسازي داوطلبانه |
|
جلسه سيزدهم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
سازمان به دو نوع رسمي و غير رسمي تقسيم مي شود. |
|
خودآزمايي |
|
الف) اندازه كوچك ب) قواعد نامعين |
|
۲- "در يك دستگاه ديوانسالار بايد همه كاركنان با سمت مساوي، يكسان رفتار شود" اين چه نام دارد؟ |
|
الف) سلسله مراتب اقتدار |
|
۳- قالبگرايي در يك سازمان ديوانسالار به چه موردي اطلاق مي شود؟ |
|
الف) اطاعت محض از مقررات ب) شخصيت خشك و انعطاف ناپذير |
|
٤- مهمترين ركن سازمانهاي رسمي چيست؟ |
|
الف) دموكراسي ب) مديريت |
|
٥- كدام يك از جنبه هاي ديوانسالاري منفي است؟ |
|
الف)سلسله مراتب اقتدار و تخصيص ب)صلاحيتهاي فني و برخورد غير شخصي |
|
جلسه چهاردهم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
توانايي فرد در تحميل اراده بر ديگران عليرغم علاقه آنها قدرت ناميده مي شود. قدرت به 4 نوع شخصي، جمعي، رسمي يا نهادي تقسيم مي شود. |
|
خودآزمايي |
|
الف) شخصي ب) اجتماعي |
|
۲- كدام يك از سرچشمه هاي قدرت اقتصادي هستند؟ |
|
الف) توانايي ناشي از اشغال يك سمت با نفوذ دولتي ب) توانايي كسب پايگاه سياسي |
|
۳- كدام يك از موارد زير نشاندهنده اقتدار است؟ |
|
الف) تحميل اراده به ديگران ب) نظارت بر رفتار ديگران |
|
٤- بر اساس نظريه هابس خاستگاه دولت چيست؟ |
|
الف) كاهش تهديد و ترس ب) در امان ماندن از شر ديگران |
|
٥- بر طبق نظر جامعه شناسان كاركردگرا منشأ دولت چيست؟ |
|
الف) تآمين رفاه ب) تقسيم قدرت |
|
جلسه پانزدهم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
۱- تعريف جنبشهاي اجتماعي |
|
خلاصه درس: |
|
يكي از مهمترين پديده هاي اجتماعي جنبشهاي اجتماعي است كه به معناي سازمان غير رسمي مركب از شمار كثيري از افراد است كه در پي دستيابي به هدف اجتماعي خاصي هستند. |
|
خودآزمايي |
|
الف) جنبشهاي اجتماعي كمتر سازمان يافته اند |
|
۲- كدام يك از جنبشها مي كوشد تا از دگرگوني در جامعه جلوگيري كند؟ |
|
الف) محافظه كار ب) اصلاحي |
|
۳- كمونهاي روستايي خودكفا در امريكا نشانه چه جنبشي هستند؟ |
|
الف) اصلاحي ب) آرمانگرا |
|
٤- اولين و آخرين مرحله جنبشهاي اجتماعي كدام است؟ |
|
الف) ناآرامي - برانگيختگي ب) تشكل و نهادمند شدن |
|
٥- كدام يك از موارد زير مورد جنبشهاي اجتماعي درست مي باشد؟ |
|
الف) جنبشها با شورش مشخص نمي شوند |
|
جلسه شانزدهم: |
|
محورهاي بحث اين جلسه عبارتند از: |
|
خلاصه درس: |
|
هر گونه تغيير در ساختار، دگرگوني اجتماعي ناميده مي شود.مثلاً تغيير نقش زن يا فرزندان در خانواده.عوامل مؤثر در دگرگونيهاي فرهنگي و اجتماعي عبارتند از: |
|
خودآزمايي |
|
الف) تكاملي ب) توازني |
|
۲- به چه دليل آهنگ دگرگوني اجتماعي غالباً كند بوقوع مي پيوندد؟ |
|
الف) همساني ارزشهاي نوين و سنتي ب) منابع كافي |
|
۳- چنانچه دگرگوني اجتماعي بسيار ناگهاني باشد افراد ممكن است دچار چه احساسي شوند؟ |
|
الف) ناامني و سردرگمي ب) از هم گسستگي جامعه |
|
٤- بر اساس كدام نظريه، جامعه هميشه در يك حالت بي سازماني و نا استواري قرار دارد؟ |
|
الف) چرخه اي ب) كشمكشي |
|
٥- كدام يك از موارد زير نشاندهنده دگرگونيهاي فرهنگي است؟ |
|
الف) تغيير نقش زن در خانواده ب) تغيير نرخ مرگ و مير |
